آشنایی با عملکرد  و ضرورت پاراشوت در سیستم آسانسور و انواع آن

پاراشوت آسانسور یکی از مهم‌ترین تجهیزات ایمنی در سیستم آسانسور است که وظیفه‌ی آن جلوگیری از سقوط کابین یا وزنه‌ی تعادل در صورت پارگی سیم‌بکسل یا افزایش بیش از حد سرعت حرکت است.

پاراشوت در کنار گاورنر (Governor) کار می‌کند.

اگر سرعت آسانسور از حد مجاز بیشتر شود (مثلاً به‌دلیل پارگی سیم‌بکسل یا خرابی سیستم کنترل)، گاورنر فعال می‌شود.

گاورنر توسط سیم مخصوص خود، مکانیزم پاراشوت را در زیر یا روی کابین تحریک می‌کند.

پاراشوت بلافاصله فک‌های ترمز خود را به ریل‌های راهنمای آسانسور می‌چسباند و کابین را به‌صورت تدریجی و ایمن متوقف می‌کند.

اهمیت پاراشوت

پاراشوت یکی از قطعات حیاتی در سیستم ایمنی آسانسور است و وجود آن برای دریافت گواهینامه استاندارد ملی یا EN81 اروپا الزامی است. بدون عملکرد درست آن، سقوط آسانسور می‌تواند منجر به خسارات جانی شود.

انواع پاراشوت آسانسور بر اساس نحوه‌ی عملکرد

  1. پاراشوت لحظه‌ای 
    مخصوص آسانسورهای با سرعت پایین‌تر از ۰٫۶۳ متر بر ثانیه
    عملکرد سریع و آنی دارد؛ به محض فعال شدن، کابین آسانسور را فوراً متوقف می‌کند.
    در آسانسورهای باری کوچک و آسانسورهای هیدرولیکی یا مسافربرهای کندکاربرد دارد.
    زیرمجموعه‌ها: پاراشوت لحظه‌ای با غلتک (Roller Type)، پاراشوت لحظه‌ای با فک شیاردار (Wedge Type)
     
  2. پاراشوت تدریجی
    مخصوص آسانسورهای با سرعت بیش از ۰٫۶۳ متر بر ثانیه
    توقف کابین تدریجی و نرم انجام می‌شود تا شوک ناگهانی به مسافران وارد نشود.
    در آسانسورهای مسافربر، پانوراما، و سرعت‌بالا استفاده می‌شود.
    زیرمجموعه‌ها: نوع غلتکی (Roller Progressive)، نوع گوه‌ای (Wedge Progressive)، نوع سیلندری یا فنردار (Spring Cylinder Progressive)
  3. پاراشوت ترکیبی 
    در این نوع، ترکیبی از عملکرد لحظه‌ای و تدریجی وجود دارد.
    برای کابین یا وزنه‌ی تعادل بسته به شرایط طراحی، هر دو حالت می‌تواند فعال شود.
    بیشتر در آسانسورهای صنعتی یا خاص استفاده می‌شود.

انواع پاراشوت آسانسور

  • پاراشوت لحظه‌ای (Instantaneous)
    در آسانسورهای با سرعت کمتر از 0.63 متر بر ثانیه استفاده می‌شود.
    کابین را فوراً متوقف می‌کند.
  • پاراشوت تدریجی (Progressive)
    در آسانسورهای پرسرعت‌تر (بیش از 0.63 m/s) استفاده می‌شود.
    کابین را با نیروی ترمز تدریجی متوقف می‌کند تا ضربه‌ی ناگهانی به مسافران وارد نشود.

 اجزای اصلی سیستم پاراشوت

  • فک‌های ترمز (Brake Jaws)
  • اهرم و مکانیزم تحریک (Lever Mechanism)
  • فنرهای بازگرداننده (Return Springs)
  • گاورنر و سیم گاورنر (Governor Rope & Pulley)

 انواع پاراشوت بر اساس محل نصب

  • پاراشوت زیر کابین (Under-Slung Type)
  • معمول‌ترین نوع؛ در زیر شاسی کابین نصب می‌شود.
  • پاراشوت روی کابین (Side-Mounted Type)
  • روی دو طرف کابین یا در قسمت پایین ریل نصب می‌شود.
  • پاراشوت وزنه‌ی تعادل (Counterweight Safety Gear)
  • روی فریم وزنه‌ی تعادل نصب می‌شود تا در صورت شل شدن سیم‌بکسل‌ها، وزنه سقوط نکند.

 استاندارد مربوط به انواع پاراشوت 

تمام انواع پاراشوت باید با الزامات استاندارد بین‌المللی EN 81-20 / EN 81-50 یا استاندارد ملی ایران ISIRI 6303 مطابقت داشته باشند.